Zoals afgesproken stopt de regen automatisch bij het verlaten van mijn woning
(verschenen in de staalkaart kunstenkrant jan. 2011)Hoewel het huidige kabinet er alles aan doet om de kunst in Nederland een hart onder de riem te steken lijkt de berichtgeving omtrent de hedendaagse binnenlandse beeldende kunst nogal lafjes en terughoudend. Er zouden weinig kunstenaars zijn die een groot publiek bereiken of, erger nog, niet verdienen. Probleem lijkt mij echter vooral dat er nauwelijks aandacht is voor de nieuwe lichting kunstenaars. Ondanks de enorme talenten worden die bijna niet naar buiten toe gepresenteerd. Men weet het gewoonweg niet en we vallen louter terug op ons roemrijke verleden, kunstenaars die al decennialang in het middelpunt van de belangstelling staan. Prima, maar het gebeurt ook nu!
Een simpele constatering; hoe vaak zie je kunstenaars op de tv bij de verschillende talkshows of in toonaangevende kranten of tijdschriften?
Ik ben er van overtuigd dat er over 30 jaar veel meer belang zal worden gehecht aan de beeldende kunst van deze tijd.De oneindige mogelijkheden van het beeldverhaal worden nauwelijks erkend buiten de Verenigde Staten, Japan en Frankrijk. Strips, zo is de algemene opinie, zijn voor kinderen of vage types. De gemiddelde museumbezoeker zal zijn neus ophalen voor zoiets stompzinnigs als de strip. Maar ook hier is dat slechts beeldvorming. Ook in Nederland lopen genoeg getalenteerde stripmakers rond maar worden vrijwel niet opgemerkt. Nu is dat niet geheel onbegrijpelijk aangezien de artistieke vooruitgang in dit medium nog in de kinderschoen staat. Bij stripverhalen denkt het gros nog altijd aan Suske en Wiske. Tegenwoordig echter vallen veel grenzen weg en zijn er nieuwe manieren om een verhaal te vertellen. Het beeldverhaal kan wel eens 1 van de grote kunstvormen van de 21ste eeuw worden. Het brengt beeldende kunst, film en het boek bij elkaar. Een kunstwerk kan je in hoeken brengen waar je normaliter niet komt. Kan muren openbreken en nieuwe horizonten blootleggen. Een boekwerk als ‘kramers ergot’ bracht dit bij mij teweeg. Ik begrijp bijna niets van deze Amerikaanse strip. Totale gekte in beeldend en verhalend opzicht. Maar het deed mij beseffen hoe begrensd wij onze verhalen in het algemeen presenteren. Het beeldverhaal is een kunstvorm!
Inzake het ufo-fenomeen worden er meestal twee kampen opgetrokken; zij die geloven en zij die niet geloven. Om een voor mij volstrekt duistere reden worden ufo’s altijd gecombineerd met buitenaards leven. Nu sluit ik dat niet uit maar er zijn vele andere mogelijkheden. Een ufo is slechts een ongeïdentificeerd vliegend object, niets meer en niets minder. En die bestaan, of we dat nu leuk vinden of niet. Velen verklaren dit als onzin. Dit lijkt me een heel beperkte visie omtrent een fenomeen dat miljoenen mensen ervaren. Bovendien suggereert dit dat er voor de mens geen onverklaarbare gebeurtenissen meer zijn. Een nogal arrogante gedachtegang. Wellicht vinden we in de toekomst een antwoord voor al die onverklaarbare gevallen en is de uitkomst totaal anders dan we nu ook maar kunnen bedenken.
Aan alle homofoben
We zouden een samenleving kunnen hebben waar homosexualiteit de norm is. Waar sex met vrouwen taboe zou zijn omdat, bijvoorbeeld, die er alleen maar zijn om kinderen te baren. “Sex met vrouwen is verachtelijk en vies!” zouden alle homofoben van nu in koor roepen. Want je kan alles verkopen, mits goed verpakt.Hierbij nog enkele weetjes:
- In tegenstelling tot wat altijd gedacht wordt is de regenval in Nederland in de zomer het grootst.
- Er zijn maar liefst 38 landen die qua afstand dichter bij het middelpunt van Nederland liggen dan Portugal.
- Een van de weinige dingen die ik heb opgestoken van de middelbare school is het raadsel van het dubbelvouwen van een stuk papier. Wanneer je een standaard, maar groot vel 40x zou kunnen dubbelvouwen zou de hoogte (of dikte) van het papier tot aan de maan rijken. Ongelooflijk maar reken maar na.
- Het oog is een prachtig maar gemankeerd instrument. Wij ervaren de visuele wereld om ons heen als de waarheid maar is slechts zeer beperkt. Optische illusies geven ons op een leuke manier inzage in de tekortkomingen van ons zien. Op de site http://www.michaelbach.de/ot/index.html staan veel geweldige voorbeelden.Tot slot enkele beeldromans die in mijn ogen meesterwerken zijn.
Guido van Driel – Toen we van de Duitsers verloren
Christophe Blain – De snelheidsbegrenzer
Hanco Kolk – De ruwe gids
Brecht Evens – Ergens waar je niet wil zijn
Bastien Vivès – De smaak van chloor
Charles Burns – Black hole
Olle Berg – Bonk
Max – Bardin, de surrealist
Stassen – Brieven uit de bar
Winshluss – Pinocchio
aert de gelder "the baptism of christ" 1710 fitzwilliam museum, cambridge
vakantie is waar het hart is (verschenen in de staalkaart kunstenkrant nr. 3, aug 2010)
Aan het bewustzijn zitten geen grenzen. Vergelijk het met een oneindig driedimensionaal raster. Het individu ervaart wel grenzen. Totdat je weer wat bijgeleerd of ervaren hebt. Er zijn vele mogelijkheden om het raster/ bewustzijn te vergroten. Door middel van kunst, lezen, reizen, dialogen etc. Helaas lijken scholen hier niet al te veel aan mee te willen werken en steken vooral energie in louter kennis. Er zijn hoeken waar je kan zoeken waar men nauwelijks komt. Kunstenaars, wetenschappers en allerlei creatievelingen zijn daarom van belang, omdat er onherroepelijk een verruiming van onze grenzen optreedt.
De juiste snaar raken is een goede omschrijving. Alles is een trilling. Zeker in muziek. Ook de angst om bijv. in de trein te zitten is slechts afstemmen op een trilling. Je kunt echter op een andere sfeer overstappen wanneer het bewustzijn dit toelaat. En we kunnen ook in onze eigen stad op vakantie zijn.
Bij André Hazes gaan bij alle Nederlanders, of ze het willen of niet, dezelfde vakjes open. Muzikaal gezien stelt het allemaal niet zoveel voor, maar hij had het vermogen om een kern van onze huidige volksaard vast te leggen. Sterker, dat vermogen had hij al te pakken nog voordat er daadwerkelijk een nieuw nummer ontstond. Muziek is een gemakkelijke manier om in een ander energieveld te stappen. Het is alleen de vraag of de luisteraar zich in dat veld wil begeven. Reggae of deathmetal, jazz of punk resoneren weer met totaal andere belevingswerelden. Al die verschillende stromingen kunnen fantastische producten afleveren. De vraag is maar of iemand zich er in wil begeven. Wanneer je naar een bepaalde stroming graag luistert, is dat vooral omdat dit een trilling raakt waar je lekker in gedijt. Het voordeel van het afwisselen van verschillende muziekstijlen zou kunnen leiden tot het inleven in verschillende sferen. En daardoor kun je een open houding genereren. Muziek is sowieso vooral; wíl je het sfeertje pakken. Dat zet ‘smaak’ wel in perspectief.
Een spiritueel pad in de provinciale stad; het valt me al heel lang op dat alle plaatsen een sfeer en/ of emotie oproepen. De Varkensmarkt, het station, de Leusderweg etc. Ik denk dat een plaats, straat en huis van zichzelf een energie uitstralen die je onwillekeurig opvangt. De sfeer verandert van buurt tot buurt en van straat tot straat. Ieder individu zal onderhevig zijn aan die sfeer en slechts met mate de energie vanuit zichzelf kunnen veranderen. In Amersfoort heeft de omgeving dermate grote invloed op mijn stemming dat ik aan die stemming zou kunnen opmaken in welke wijk ik ben! Er zijn plaatsen waar veel mensen een heilige plek vinden; wanneer er veel mensen een bijzondere status aan iets verlenen zal dit werkelijkheid worden. Maar in principe zijn die sferen overal aanwezig en beïnvloeden ieder persoon op eenzelfde manier. Het individu en zijn emotie van dat moment hebben invloed, maar met mate. Het is opmerkelijk dat we deze sferen allemaal doorleven maar er niet bewust mee bezig zijn. Het is mijn favoriete tijdverdrijf. Gek genoeg doen mensen het wel wanneer ze op vakantie zijn. Sterker, dan doen ze niet anders. Terwijl in de eigen stad genoeg te doorleven valt. Het heeft slechts met aandacht te maken.
Het gaat om het veld. Hoe langer je met iets te maken hebt, hoe liefdevoller je daarmee bezig bent. Hoe meer je resoneert met dat veld. De informatie is al aanwezig, je moet er alleen op kunnen afstellen. Met schilderen kan ik me al heel veel op het gewenste veld ‘afstellen’ maar met heel andere zaken niet omdat het me niet geleerd wordt. Taal is ook een veld, mededogen is een veld, haat is een veld etc. Het is zaak om volwassenen en kinderen in aanraking te laten komen met veel verschillende sferen, ideeën en kunstzinnige uitingen. Om elkaar beter te begrijpen en het mogelijk te maken om jouw voorkeuren helder voor ogen te krijgen.
Een is meer dan vijf (verschenen in de staalkaart kunstenkrant nr.2, maart 2010)
Een grote Nederlandse dichter en schilder zei ooit eens; “Alles van waarde is weerloos.” Ik denk dat hij gelijk had. En wel omdat alles van werkelijke waarde onmeetbaar is. liefde, kunst, een bijzondere ontmoeting, ervaring of inzicht kun je moeilijk zoniet onmogelijk tegen een bepaalde lijn uitzetten.
De lat waarmee we waarde voornamelijk afmeten heet geld. Als beeldend kunstenaar word ik dan ook vaak geconfronteerd met dit absolute gegeven. “Hee Johnny, hoe gaat het met je?” Direct gevolgd met de onvermijdelijke vraag; “Verkoop je nog wel eens wat?” Wanneer ik bekennend antwoord gaat het volgens de vraagsteller normaliter erg goed met mijn kunst, bij een ontkennend antwoord zit ik blijkbaar in een gigantische dip en kan ik mijn kunstenaarschap eigenlijk net zo goed bij het grof vuil zetten. Ik kan er om lachen, maar mijn familie denkt daar over het algemeen anders over. Wat voor een ongelooflijk topleven ik heb wanneer ik over de Eem uitkijk en de ene doorleefde liefdevolle verfstreek met de andere afwissel is dan ook niet te beschrijven. En men wil het ook niet horen want cijfers zijn het helemaal.
Mijn ideeën over geld en waarde wijken dan ook nogal af van veel andere mensen. Zo vind ik vrijwel alles belachelijk goedkoop op het bewonen van een huis na, een nogal primaire levensbehoefte. Wanneer ik zou moeten kiezen tussen een klomp goud of een lp van Frank Zappa gaat mijn voorkeur uit naar laatstgenoemde. Vijftig fantastische platen afleveren die mij meer leerden en leren dan vijf jaar middelbare school.
Er was kort geleden sprake van een museumdirecteur uit Noord-Holland die zijn collectie zou moeten verkopen. Een probleem zou zijn dat bij massale verkoop de prijzen dramatisch zouden dalen. Dit is te verklaren wanneer je bedenkt dat je bij verkoop van twee doeken per jaar de hoofdprijs kan vragen, maar bij een groot aanbod op de kunstmarkt de vraag enorm daalt. Echter, een Willink kun je niet afprijzen of opwaarderen, het is wat het is. Dit geldt evenmin voor welke andere kunstenaar dan ook.
De waarde van iets, iemand of een situatie is gewoonweg onzichtbaar. Het zit in hoeken en gaten waar je het niet zou verwachten. Op dit moment gebeuren er duizenden dingen die zijn invloed op mij uitoefenen zonder dat ik er weet van heb. Fantastische mensen wellicht die ik nu nog niet eens ken. Besef dat de man die je uitscheldt op straat de persoon kan zijn die later jouw vrouw van een ziekte afhelpt. Besef dat de persoon die je het liefst op zijn bek zou slaan een verrassend inzicht kan geven aan jouw zoon. We doen het allemaal met elkaar. Akkoord, het klinkt enigszins weeïg maar het is daarom niet minder waar.
Begrippen als inspiratie en schoonheid (maar ook lelijkheid) krijgen minder waarde dan ze werkelijk hebben, simpelweg omdat ze niet uit te drukken zijn in cijfers. Iedereen heeft ervaringen die het leven werkelijk op zijn kop zetten. Doorbraken die een blijvende en verdiepende indruk maken. Maar druk het maar eens uit in waarde.
En verder:
Wanneer een zeer groot gedeelte van de mensheid zou geloven dat er kabouters bestaan, bestaan ze ook op fysiek niveau. Het is niet voor niets dat mensen uit de binnenlanden van Afrika en Latijns-Amerika heel veel wezens kennen. Wij denken dat dit slechts mythen zijn. Of dat al die figuren gewoonweg dom zijn. Maar het feit wil dat dit werkelijk bestaat omdat ze er aandacht aan schenken. Wanneer je een maand lang alleen met kabouters bezig zult zijn duiken ze overal op. Eerst in films, op posters , in tijdschriften etc. Maar hoe langer je er mee bezig bent, hoe meer ze onderdeel worden van jouw wereld. Alleen; wie is er in godsnaam een maand lang met kabouters bezig?
barbecueënde kabouter 40x50cm 2007
Wanneer je linksaf wil, ga dan links. Maar kies op een gegeven moment ook eens voor rechts. Het zal links in een ander perspectief zetten.
Soms hoor je iemand over een ander zeggen: “Er zit geen kwaad in die persoon”. Ja, onder déze omstandigheden! Maar waar ís deze persoon toe in staat?
Wanneer het goed met je gaat: ga zo door.
Wanneer het niet goed met je gaat: verander!
In de regel doen we echter het tegenovergestelde.
Met kunst willen we toch vaak iets bereiken dat verrast. Nieuwe wegen opent. En het is toch ongelooflijk dat dit nog altijd kan op een nota bene plat vlak. En dat na eeuwen van onderzoek, arbeid en passie. Op een plat vlak!
En dan denken we het universum te snappen..
Wanneer je, zoals in de film Fightclub, zou inzetten op het vernietigen van jezelf is het goed mogelijk dat je veel resultaten behaald. Dit is geen manifest voor geweld. Het is een manifest tegen de schijnbare logica. De trein nemen, in Den Bosch uitstappen en dan 5 kilometer zonder doel rondlopen; ja, dat is het doel in het leven. Aanbellen bij iemand en kijken wie er open doet. En die persoon dan een bloemetje geven en zeggen dat het een lieverd is. Van een dergelijke actie zou je meer leren dan een half jaar middelbare school. Of met een hele klas jongeren een bejaardentehuis binnenlopen en in groepjes van twee iedere bejaarde een uur lang gezelschap houden. Of kunstenaars die met vijftig gevangenen een groot schilderstuk maken. En daarna een kringgesprek in groepjes van 10.
In de tuin van Martijn Malta is een feest. Het is een zomerse nacht. De tuin is erg groot terwijl het huis zelf een typische rijtjeswoning is. Er zijn veel mensen, ook even buiten de tuin. Met een lichtflits valt er een man uit de lucht. Ik wil 112 bellen maar hij staat alweer op. Barack Obama is er ook. De buren hebben 18 leuke kinderen die nogal lang opblijven. Even verderop is een onbekend volk van bosmensen. Oude mensen wijzen mijn zus en mij terecht.
Een dronken piloot wisselt zijn sokken tijdens de landing. Hij komt midden in de stad Parijs terecht die overigens in geen enkel opzicht op Parijs lijkt. De bak landt tussen een mensenmassa in maar weet al sturend toch een aantal mensen te ontwijken en doodt slechts 22 mensen. Mijn zusje overleefd het. Waar ik op dat moment ben is onduidelijk maar wel zie ik mijzelf later, niet ver van het vliegtuig, zoeken naar een onbekend object.
Ik word wakker. Alle flats om mij heen worden gesloopt. Hierop zit ik voornamelijk paranoïde voor het raam. Dit lijkt vrij lang te duren. Tegelijkertijd wordt ’t drukker op straat. Opeens komt Thomas binnen en gezamenlijk gaan we naar Ad Melkert die ter hoogte van mijn atelier een kamer heeft. Daarna gaan we met allerlei verschillende mensen wat eten. Ik zie mijn atelier in het schoolgebouw kaal van alle kanten maar moet mij voorbereiden op een komende expositie. Op straat blijk ik te kunnen zweven tot genoegen van vooral de buurtkinderen. Ik zweef naar de bovenkant van een boom waar voetbal-Marcel van Deen blijkt te zitten. Daarop vertelt een Deense vrouw over positieve energie.
Muziek is voor mij meestal op zijn best wanneer ik geen instrument meer hoor.
